Ina ua ou latalata atu i se tasi o aʻu au Congolese, na ia taʻu mai ia te au e uiga i le fuga o le laumei Fumbwa, o se kariota lauiloa Congolese. Ae o le a tonu lava le Fumbwa? E lauiloa o le togavao vao, ae ui i lea, o lona igoa faʻailoga o Gnetum Aricanum. E tupu tele lava i Aferika Tutotonu, e ui lava e taumafaina i vaega o Aferika i Sisifo e pei o Nigeria. Ua lauiloa o Fumbwa poʻo M'fumbwa i le Democratic Republic of Congo ma Cameroon, ma taʻua Koko i Angola, Gabon ma Congo. I Cameroon e taua foi o Eru ma i Nigeria ua taʻua o Afang. O lau o loʻo i ai le mafiafia ma le foliga mai ma e mafai ona faʻatau pe fou pe faʻagogo.
O le faiga o le kukaina Konesale e tulaga ese lava i le uiga o le kukaina o fualaʻau lanumeamata lanumeamata ma aniani ma tamato, aʻo lei faaopoopoina le suauu pama, ae, i isi itulagi, o aniani ma tamato e masani ona fufulu muamua. O le suauu Paʻu e sili atu ona faʻaaogaina e pei o se faʻaleleia atili o meaʻai ma meaʻai faʻalanatura faalenatura nai lo le pei o se suāuu kuka mo le suaina poʻo le faʻavela.
O lau fesili e sosoo ai o le auala lea e fai ai lenei meaʻai pe afai e le maua pepa Fumbwa. A maeʻa ona e suʻeina i luga o le initaneti, e mafai ona e vaʻavaʻai atu i fautuaga a le collard greens ma kale, nai lo lea, o se suʻesuʻega vaʻaia o fualaau o Fumbwa o le a faʻaalia ai o le mea e maua ai le meaʻai e sili ona lamolemole ma manaia. O le mea lea ou te fautuaina mai ai ni fatu pepe pepe, cocoyam (talo) laʻau poʻo ni meaʻai mataʻetaʻe poʻo ni fatu laʻau pini (e ui lava o nei mea e mafai ona fai si laʻititi).
Mea e te Manaomia
- 11 oz (300 grams) pepe pepe
- 1/2 se ipu vai
- 3 aluga puna
- 2 cloves garlic
- 2 fuamato mama
- 1 moa totoa fagu
- 1 le ipu o le ulaula ulaula, fufulu ma fufulu ona tapuni
- 3 punetimima le uʻu pama palm
- 1 le ipu tilani ole eleele poo le 4 faaputuga launiumini ole pata pīni
Auala e Fai Ai
1. Oti lelei le lanu ma tuu i totonu o se ulo e faʻafefiloi i le vai.
2. A maeʻa ona faʻaititia le siʻitia pe a ma le afa, faʻaopoopo i ai le aniani o le toto, kerika, ma tamato ma faʻaauau pea ona faʻapala. Toto le moa moa i totonu o le ulo ma faʻafefiloi lelei.
3. Ia mautinoa ua aveese uma ponaivi mai iʻa ulaula, ona faaopoopo lea i totonu o le ulo. Atonu e te manao e aveese le paʻu mai le iʻa. Faataga e simmer mo le 10 minute.
4. Faaopopo le 3 i le 4 punetini o le pama i totonu o le ulo. O lenei mea e faaopoopo ai se lanu matagofie, aemaise lava pe a fefiloi ma le pata o le pipi.
5. Faʻaopopo le pata o le pīni ma faʻatagaina e faʻafefeteina i totonu o le ulo ma le vevela vevela. Soso i totonu o le ipu ma faʻataga e faʻapipiʻi mo le 10 minute seʻia oʻo ina sauni e auauna atu.
Fua Faʻatatau
- O lenei ipu e masani ona faʻaaogaina i ni fou fou (fufu) poʻo ni mea totō laʻau.
- Faʻaeteete i le faaopoopoina o le masima po o le faʻatauga aemaise lava pe a fai o le iʻa ulaula e lelei.
- Siaki se ata vitio e iloa ai pe faapefea ona saunia Fumbwa.