Se Caffeine Faʻatasi-E leai se isi e sui i le meaʻai
Chicory o se vao vao e leai sona caffeine o se sui e sili ona lauiloa i kofe. O le ae vaai i le chicory masani i le New Orleans Coffee (poʻo 'chicory kofe') faʻataʻitaʻiga ma e mafai ona faʻaigisi ma fiafia ai na o ia ona o lona pogisa ma le mauoa.
Afai e te fia fiafia i se kofe-pei o le poto masani e aunoa ma le liliu atu i le decaf , o le chicory o se tasi o au filifiliga silisili. O le tofo e talitutusa lava ma le kofe masani ma talu ai e leai lava se caffeine e maua mai i le chicory, e fiafia i se soifua maloloina, ola faʻale-natura.
O le Chicory Plant
O le laau o le chicory ( Cichorium intybus ), o se mea faʻapitoa ma fugalaau lanu lanumoana e tatala ma tapuni i le taimi tutusa i aso taitasi. E taatele i Amerika i Matu ma Europa.
Chicory e masani ona sese, misia, pe iloa foi e isi igoa.
- Cichorium intybus e ese mai le Cichorium endivia, lea e lauiloa foi o le tumau, frisé, escalole, poʻo le radicchio.
- O Chicory e lauiloa foi o le chicory root, chicory plant, Cichorium intybus , faʻamalosi, ma fesoasoani.
- O Chicory o nisi taimi e le o se siʻosiʻomaga 'moa,' 'gao,' 'chikorie' poʻo 'chicorie.'
E ui lava o laulaʻau ma fugalaau e faʻaaogaina i meaai, o le aʻa o le chicory e faʻaaoga e fai ai 'chicory.'
- O fugalaau ma laulaau e mafai ona faʻaaoga i salakeke ma vine vine. E faʻaaogaina foʻi i le faʻamālōlōina o tonics i nisi vaega o le lalolagi.
- O fualaau taʻitasi e tasi, umi, mafiafia (e pei o le 'root root').
- O aʻa o Chicory e tunu aʻo lei fausiaina, ae mafai foi ona kuka ma 'ai e pei o se fualaau faisua.
O le Talafaasolopito o le Fainuina o Chicory
Chicory o se tasi o ulugalii na faamauina ituaiga o laau. O le tagatanuʻu o North Africa, Asia i Sisifo, ma Europa, ma o lona faʻatoʻaga e manatu na mafua mai Aikupito i aso anamua.
I se taimi mulimuli ane, na tupu aʻe ai chicory e misi Medieval i Europa ma i le taimi e tasi, na masani ona faaopoopo i le kofe e le Dutch.
Na aumai i Amerika i Matu i le 1700 ma sa avea o se sui o cafe lauiloa pe o mea e gaosi i kofe i Farani talu mai le 1800.
Talu ai nei lava, o le faʻataunuʻuina o meaʻai e fesoʻotai ma faʻatauga ma le faʻatau o tau. I le isi itu o le talafaasolo, e tele mea na faʻaaogaina pe a le maua le kofe - e aofia ai le galala o fatu, ufiufi, ma ituaiga o fatulaʻau i le lotoifale - ae o le chicory e foliga mai o le mea e sili ona manao i ai le kofe. I nisi o lio, e faʻaaogaina pe a maua le kofe ma taugofie.
O se tasi talaʻaga ma aganuu o le faʻaaogaina o le chicory o se kofe kofe e maua i New Orleans. Ona o se vaega i ona aafiaga mai le aganuu faa-Farani, o New Orleans o se tagata autu o le kofe i luma atu o le Taua a le Lalolagi. Ma, i le 1840, na taofia ai le faauluina o le kofe i le uafu o New Orleans. I le aveina o se tala mai o latou aʻa Farani, na amata ai ona faʻaaogaina e tagata o le nuʻu le chicory.
I aso nei, e tumau pea le fiafia o chicory i New Orleans, ma o le 'New Orleans Coffee' e masani lava ona faasino i le kofe chicory. New Orleans kofe faletua e masani ona faʻafefiloi a latou kafe ma oʻo atu i le 30% aʻa aʻa.
Mo mafuaʻaga tau faʻatau (ma atonu mo popolega saogalemu) e faʻaaoga foi le chicory o se kofe ka sui i le tele o falepuipui a Amerika.
Sauniuniga a Chicory
O le aʻafia o aʻa i totonu o se meaʻai (pe, tekinolosi) mea, o le aʻa e tosoina mai le eleele, fufulu, mamago, kuka, tipi lelei, ona vaeluaina pe gaosia.
O le gaioiga e tuʻuina atu ai sina meaʻai suamalie e aʻafia ai i le kofe ma o le mea muamua lenei o le 'ava i meainu.
A maeʻa le aʻa o le vine ua kuka ma tipi (pe, e pei ona fai mai nisi, 'eleele,' e ui lava ina le saʻo lenei mea,) ua saunia e vaʻavaʻai pe faʻaigoa. Chicory e sili atu le suavai nai lo le kofe, o lona uiga e tatau ona e faʻaaogaina le tele o mea pe a toso i le pe leai.
- Talu ai o le chicory e sili atu le taugofie nai lo le kofe, o lenei sui e sili pe a fai o loʻo e fai se tupe faʻaalu.
- O le faʻasolosolo o meaʻai e mautinoa lava e te tuʻuina oe i totonu o le tolauapiga anti-chicory, o lea ia faʻaeteete ia le faʻaaoga tele pe o le ae faʻaleagaina le tofo.
- Amata i le 1/2 teaspoon o chicory mo ipu uma e te fafagu ma fetuunai e tusa ai ma lou lava manaʻo.
Chicory Drink Recipes
E tele auala e fiafia ai i meaʻai i au meainu.
- Ina ia faʻamavaeina le kofe chicory, faaaoga pe tusa ma le 2/3 le kofe eleele ma le 1/3 chicory. Faʻatasi e pei ona e masani ai i le mataʻu o le kofe, faila Falani , poʻo lau auala sili ona e fiafia i ai.
- Fiafia i le meaʻai na o oe e ala i le suʻeina e pei ona e faia i le isi kofe ae amata i le itiiti ifo i le afa o le fanua. Faʻaopoopo mea manogi e pei o lenamamoni, cloves, nutmeg poʻo le fagu fetu mo nisi mea e sili ona lelei.
- New Orleans Cafe Noir - Fiafia i lenei fua masani lauiloa mo le kofe manulele New Orleans.
- New Orleans Cafe au Lait - Afai e te manaʻo i ai, faʻaopopo i ai le susu ma le susu.
E mafai foi ona e faʻaaogaina le chicory e faʻaopopo ai se tofe i le tele o meaʻai.
Chicory & Lou Soifua Maloloina
O Chicory e masani ona mafaufau lelei. E masani lava e leai se caffeine ma afai oe iai ni faʻataʻitaʻiga ma se caffeine addiction poʻo le caffeine overdose , o le inu o le chicory e mafai ona avea ma se auala lelei e faʻaitiitia ai le caffeine pe faʻaaogaina lau meaai.
O Chicory ua lipotia foi e fasioti mamanu o le iniseti (pe galue o se vermifuge), faamama le toto, ma faaleleia le soifua maloloina o le ate.
I le taimi lava e tasi, o nisi tagata ua latou iloaina e tele naua meaola e mafai ona mafua ai faafitauli o le manava. Faʻasalalau i lau folasaga i le chicory ma, pei o le kofe, taumafai e aua le inu tele i le taimi e tasi e aloese mai ai.