Lauiloa e pei o Cuy, O nei Meaola o le Puipuia, Ae Le o Pets
E pei ona e matemateina, o puaa e le o pele meaola i Peru. Nai lo lena, o latou o se faʻalapotopotoga masani ma taua o le porotini i totonu o Andes, lea e lauiloa ai o le cuy ( pronouno coo-ee ), e igoa i le leo o le mea na faia e le manu. O le meaʻai o le manu o Guinea o se vaega taua o meaai muamua i colonial i Peru, ao leʻi faʻafeiloaia e tagata Europa ia moa, puaa, ma povi i Amerika i Saute, ma o loʻo faaauau pea o se tu masani.
Tupulaga i Tu Masani
O le taumafataga o keke o se aga masani, i le mea moni (e tusa ma le 65miliona puaa e fagotaina i tausaga taitasi i Peru), o loo i ai ni tausamiga e faamanatu ai le manu faatauvaa, ma tauvaga mo ofu aupito sili ona lelei, tele ma sili atu ona lelei le tofoina o puaa. (E mafai ona e matamata i se vitio e uiga i se tasi o faʻamanatuga, ae ia faʻaeteete - o le vitio e ono faʻalavelave ai i tagata 'aina ma tagata pusi puao.) Na folafolaina foi e Peruvians se aso malolo i le Aso Lua uma ia Oketopa e faamanatu ai le puaa.
O se paga paga o puaa puaa e masani lava ona tuʻuina atu i tamaiti, o le ulugalii fou, ma malolo o ni meaalofa ma o loʻo tausia manu i le auala lava e tasi e tausia ai moa i le fale, ma tausia lelei e pei o fagafao.
Talafaasolopito ma Aganuu
Mafaufau i se mea suamalie mo le sili atu i le 5,000 tausaga, o le cuy o se vaega o meaai a Andean mo se taimi umi lava. Sa fiafia i ai le tamalii fou o Incan, ma sa faaaogaina mo le taʻuina atu o mea lelei ma le ositaulaga.
O se lauiloa iloga faalelotu i le falesa i Cusco (sautesasae i Peru) o loo faaalia ai Iesu ma ona soo o tufatufa atu se ipu lapoa lapoa. E i ai lava se taʻaloga taufaʻasalalau lea e taʻalo pe a faʻasalalau puaa i totonu o se pitonuʻu e iai ni atigipusa numera; au taaalo i luga ole pusa numera o le a ulufale mai le puaa.
O le tagata na filifilia le numera saʻo o le manumalo.
Sauniuniga e 'Ai
O Cuy e tutusa lona tofo i le lapiti po o manu felelei. E masani lava ona tuʻuina atoa, pe faʻafefete, tunu pe gaosia, ma araisa, pateta, sana ma le vevela vevela i le itu. O le paʻu falai faʻalanu ua taua o le "cuy chactado," ma o le tele o tagata asiasi o loʻo faʻaaogaina le pulu e foliga mai e sili ona fiafia i le fried version. Ae afai o le taumafataga o le puaa e le o lau mea lea, e tele isi taumafataga a Andean masani ma ipu e taumafai ai, e pei o le chupe de maní (peanut potato potato) , humitas (corn male) , quinoa ma kiwicha ) ma e moni o le tele o peta pateta.