O le suka e lelei mo le faaopoopoina o se paʻi suamalie i le lauti poʻo le kofe, ae o le meli e faʻaopoopoina le suamalie ma se mea uiga ese o le a suia ai lau ipu atoa. Atonu e le tele ni ituaiga eseese i lau faleoloa i le lotoifale, ae e tele ituaiga ituaiga o meli e maua i faleoloa faapitoa po o maketi faifaatoʻaga.
O le meli sa faʻaaogaina e avea o se meaʻai po o se mea manogi mo seneturi: O loʻo i ai faʻamatalaga i le meli i totonu o le Tusi Paia, ma tagata Aztecs anamua ma Roma na faʻatau atu i le meli.
O le tele o tagata latou te iloa o le meli e maua mai i pi, o ai na te faia mai le nectar e aoina mai fugalaau e fafaga a latou laʻau laiti, ae atonu e te leʻi iloa o le tofo o le meli e faʻaaogaina e fugalaau o asiasi atu i talo. O le mea lenei e mafua ai ituaiga o meli i luga o le maketi.
O nisi ituaiga masani o le meli:
- Alfalfa: O se meli e matua malamalama lava ma le manogi lelei.
- Basswood: O le malosi malosi, ae o loo i ai pea se lanu malamalama.
- Buckwheat: O se meli sili atu ona pogisa e tino atoa.
- Clover: E tutusa ma le meli alfalfa, malamalama ma le malu.
- Fugalaau lanumoli: Malamalama o le meli ma se suamalie, toetoe lava o le suamalie o le suamalie.
- Tupelo: Maea lanu lanu ae malosi malosi le tino ma se tofo iloga.
E toetoe lava leai se numera o ituaiga faʻapitoa, tulaga ese i le lotoifale. Atonu e te manaʻomia le faʻataʻitaʻiga i le taimi e faʻaaoga ai le meli i lau teas, e pei o le tofo o le meli e mafai ona lofituina ai laʻau manogi poʻo le taua o lau lauti.
Talu ai e aofia ai le fructose ma le glucose, o le meli e sili atu ona suamalie nai lo le suka (sucrose), o lea e te manaʻomia ai sina mea itiiti e faʻafiafia ai lau tautala.
O le meli foi o loʻo i ai minerale ma isi elemene e mafai e lou tino ona faʻaaogaina, lea e mafua ai ona sili atu le soifua maloloina nai lo le suka.
E mafai ona teuina le meli i le vevela o le potu mo taimi uumi. Afai e tupu i le tioata, vevela e faʻaleleia ai tioata e leai se mea e faaleagaina ai le tofo o le meli.