O le upu "gluten" o loo felafolafoaʻi e uiga i nei aso i le auala lava lea e tasi na toe foi mai ai le upu "communist" i le 1950 - na o le Red Menace, i le taimi nei e sili atu le pei o le falaoa o le falaoa.
O le mea mautinoa, e tusa ma le tasi pasene o le faitau aofaʻi (1 i le 100 tagata) e mafatia i se maʻi faaletonu o le autoimmune e taʻua o le maʻi celiac, lea e mafua ai le faaleagaina o le manava. O le mea lenei, i le itu, e taofia ai le masani ai o le taumafaina o meaʻai, e mafua ai le le paleni.
O se tulaga ogaoga, ma e manaʻomia e tagata o loʻo manaʻomia le faʻaeteete e faʻaeteete e aloese ai mai le paʻu.
Ae o le a tonu lava le paʻu'ū, ma e faʻapefea ona faʻatusatusa i totonu o le gaosiga o meaʻai?
O le a le Gluten?
Gluten o se tuufaatasiga o puipuiga faalenatura o loo maua i le saito, ma i se tulaga maualalo, i le suamalie ma le karite. O loʻo faʻaaogaina mole molekone Gluten pe a faʻamalūina le falaoamata ma faʻasusu pe faʻafefiloi. Pe a tupu lenei mea, o le mea moni e masani ona faʻalauteleina e pei o le puipuia o se filifili umi ma umi.
O nei fuatini fusi uumi e matua vaivai lava, o le mea lea e mafai ai ona e faʻalauteleina se fasi paluga e aunoa ma le malepelepe pe faʻapala. E tutusa ma se paluni.
O lenei mea faʻaaogaina o le kulupena ona galue ai lea i gaʻo e gaosia e le fefete poʻo se isi mea e faʻafefete ai. E gaosia e le gas nei nei paluni, o le mea lea na mafua ai ona tulaʻi paluga. Ma le mea mulimuli, pe a uma ona tao, e faʻamalosi le paluga i lona tulaga paʻu, avatu le falaoa i lona fausaga.
O a ituaiga o Flours E i ai le Tele o le Gluten?
E i ai ituaiga eseese o saito, e tofu lava ma mea e maua ai le kuluten. O falaoamata e maua mai i le maualuga o le kuluten saito e taʻua o le malosi ma le faʻaaogaina o falaoa, ato, pasta ma pizza . O falaoamata e maua mai i le manogi vaivai ma le suamalie e taua o le eleelea vaivai ma e faʻaaogaina mo le faia o keke ma mea e masani ai.
O le falaoamata uma-o le faufautua o loʻo faʻatulagaina ina ia i ai se mea e sili atu i le 12% pe sili atu. O le mea lea e avea ai o se falaoamata lelei i le ogatotonu o le auala e mafai ona faʻaaoga mo se ituaiga o meaʻai.
E faʻafefea ona fai e le kalapu se Matafaioi i le Faʻamaʻi?
A aunoa ma le suamalie, o le a leai ni foliga o le a taofi. O le mafuaaga lena e faʻaaogaina ai le falaoamata o le saito i le tao. A oʻo ina faʻaloaloa atu le vevela i le saito e ala i le fufuluina poʻo le faʻafefiloi o gaioiga, latou te faia ni taga laiti e mafai ona faʻafefeteina e gases na faʻasaʻoina e le sui o le mea faʻafefete. Pe a faaputuputu nei taga malulu, o le paluga e faʻalauteleina pe tulaʻi.
Ma ona o le gluten o se polotini, e faigata pe a vevela-pei lava o le polotini i totonu o se fuamoa e faigata pe a tatou kukaina. O lenei faʻamaʻaʻaina o le kulūlū mole molekone o le mea lea e mafai ai e le falaoa ona ufiufi ona foliga, ma tuʻuina atu ai lona faʻamau mausali.
O le tele o le paluga e faʻafefiloi pe faʻafefiloi, o le tele foi lea o le faʻalauteleina o meaʻai. O le mea lena tatou te faʻafefiloi ai le paluga mo keke po o meaʻai mo se taimi puupuu nai lo fugalaau Farani.
E faʻapefea ona fesoʻotaʻi le tele ma le Gluten?
I le taoina, o meaʻai e faalavelave i le faʻaaogaina o le kulupena. Kuki e sili atu ona paʻu nai lo le falaoa aua ua sili atu lo latou gaʻo. O le mea e tupu o le a siomia ai meaola o le gaʻo ma faʻapitoa ai le gaogao o le kulūlū ina ia le mafai ai ona faʻaosooso.
O iina tatou te maua ai le igoa "faapuupuuina" faapea foi kuki paʻu.
E i ai Gluten i pasita?
O Gluten o se vaega taua foi i meaʻai e le kuka, e pei o pasta. O le kulūlū o le mea lea e tuʻuina atu ai le pasta i lona faʻamau mausali. O malosi malolosi e pei o mea na faia mai le kulimi saito e lelei tele mo le faia o pasta ona o le maualuga o latou kuluten. Pasta na faia mai le falaoamata maualalo-gluten o le a vaivai ma musika.
E Mafai Ona Faʻasao E Aunoa ma le Gluten?
Gluten e tuʻuina atu le fausaga ma le agavaʻa, ae na o le pau lea o le auala e faia ai le malamalama, oloa e tao i le ea. E mafua ona o le a leai se falaoa, o le a le tulai mai le falaoa. O le mafuaaga lea, afai na e taumafa i le falaoa e leai ni meaʻai , latou te matua mamafa ma pala. Ua na o le pau lava o le paʻu.
E le o lona uiga o fatuga e itiiti pe leai foi se meaʻai e le faʻaaoga i le tao. Pau lava latou te manaʻomia se fesoasoani laitiiti - i le ituaiga o falaoamata o saito.
O le falaoa suamalie e masani ona aofia ai le sili atu o le falaoa o le saito nai lo le falaoa . E leai foi se kulupeni, o le mea lea e faia ai le falala mai le afa afa, le falaoamata saito.