Faʻamalamalamaina o Lenei Mataupu Matū
Atonu na e vaʻaia ni siʻosiʻomaga eseese mo le upu "kiona," e pei o le "chili" ma le "chilli," ma mafaufau pe o latou lava o le mea lava e tasi pe o lona uiga o se mea e ese. O se fesili masani lenei ma ua tele ni finauga i luga o le mataupu. O le eseesega atonu e faalagolago i mea o loʻo e talanoa ai-o le Capsicum pepper? Po o le ipu o meaʻai a le vao? E ono aʻafia foi i le mea o loʻo ei ai, e pei o atunuu ese ona faʻaaogaina siʻomaga eseese.
E tele lomiga taliaina-ma o le lolomifefiloi na lisiina nei tolu-ae o le faaupuga "kiliki" ma le "e" ua manatu o le auala saʻo e sipelaina ai e tusa ai ma le fia malolo malo. Latou te talitonu o le "chili" e naʻo le meaʻai aano o manu ae o "chile" o le pepa.
Chile
Chile ma se "e" i le faaiuga o le sipelaga Sipaniolo sili ona taatele i Mekisiko ma isi atunuu latina Amerika. E faʻaaogaina foi i nisi o vaega o le Iunaite Setete ma Kanata pe a faasino i le pepa solo. I totonu i Sautesisifo, "chile" o se faʻamaumauga e fai mai le lanu mumu po o le lanumeamata. E ui o le sipelaga e tutusa lava, e leai se sootaga a le atunuu o Chile ma le pepa pepa. O le toatele o le "tagata ola" po o le "chiles."
Chili
Chili ma se "i" i le faaiuga o le Amerika Amerika. O le upu "i" na amata i le igoa o le ipu "carne con chili," o lona uiga "aano o manu ma le kiona." Na tupu i totonu o le "keli ti carne" ona faapuupuuina ai lea i le "ata." O le faaupuga faaiu i le "i" e taliaina lautele ma e masani ona faʻaaogaina e avea o le sipelaga mo le " paʻu pulumu ."
Chilli
O le lomiga lona tolu, "chilli," o le sipelaga sili ona fiafia i Peretania, faapea foi ma atunuu o Ausetalia, Sigapoa, Initia, ma Aferika i Saute e taʻu mai ni nai vaega. O le faaluaina o le "l" ma le "i" mai le Roma Romanization o le gagana. O le tele o tagata o le "malulu."
Isi Taliaina Spellings
Ina ia faaopoopo i le fenumiai, o loo i ai nisi faaupuga faaopoopo o le "kiliki" i fafo.
E mafai ona e sau i le "vale," "chilie," poo le "chillie" pe a faitau e uiga i lenei fualaau suamalie.