Yautia - The Elusive Brown Hairy Root
Afai ua e feoai solo i le vaega o meaola o se maketi faapitoa a le Caribbean, atonu ua e matauina le anoanoai o mea eleele e pei o aʻago, tubers, ma corms. E mafai ona e lagona sina lofituina i le tele o le ato, ma atonu foi e le mautonu pe o le a le mea. E le o se mea e ofo ai; o se tasi eleele e mafai ona alu i le tele o igoa eseese ma e mafai foi ona taʻua o se mea e le o.
Tulaga masani
O ituaiga uma e tolu o vaega ia o le aiga e tasi: araceae. E sili atu ona tutusa i latou nai lo latou eseesega ma o latou fesuiaiga i fua o le aʻoga ona e fesoʻotai. E saunia i latou i ni auala eseese, e pei o le tao, kuka, kuka ma falai. O fualaau vaivai o laau e faʻaaogaina e fai callaloo .
O anufe ma laʻau o ituaiga uma e tolu e tatau ona kuka. E le mafai ona faʻaumatia aua e aofia ai le calcium oxalate, o le kemikolo lava e tasi lea e mafai ai e le rhubarb ona lafoaia, ae o le kukaina ma le vavao i totonu o le vai e faʻaumatia ai le vailaʻau. O le mauoa i Vitamini A ma le C, o le malolo na gaosia mai i corms e faigofie ona faʻapalaina ma masani ona faʻaaoga i meaai pepe.
O ituaiga uma nei e tolu ua salalau ma faʻaogaina i le lalolagi atoa, o lea e mafai ai ona e mauaina i latou i soo se mea. O laau e ola mai i nei anufe ua lauiloa o le elefoni i Amerika ma ua tele lava ina ola e pei o ni laau teuteu.
Latou te le iloa se mea suamalie o loʻo ola aʻei lalo?
Mai fualaau faisua, malanga ( yautía) e mafua ai le le mautonu. E pei lava o le taro e fesoʻotaʻi ma eddo corms e faʻaaogaina ai le tele o igoa lautele i lenei vaega ma e masani ona faʻaaogaina le fesuiaiga.
Yautía / Malanga ( Xanthosoma Sagittifolium )
O lenei tulaga e masani ona tele igoa i le Caribbean, e aofia ai le yautía, malanga, tannia, tannier, tanier, ma cocoyam .
O lenei anufe o loʻo i ai se foliga lautele ma o le paʻu o loʻo manaia, paʻu, lanu enaena ma paʻu. O le tino i totonu e paʻepaʻe ae fuga. E mafai ona sinasina, lanu samasama, lanu piniki pe mama. O le mea e 'ai o le meaʻai ma le palapala ma se faʻamalosi, o le faʻamausalīina pea pe a saunia.
O nei ituaiga meaola e masani lava i nofoaga maualalo o le lauʻeleʻele o Amerika i Saute lea na muaʻi avea ai ma faʻatoʻaga. E salalau atu i totonu o Antilles, sosoo ai ma le Caribbean. E sili ona fiafia i Cuba ma Puerto Rico i ipu e pei o sancocho , mondongo, paste , ma alcapurrias . O tama laiti vaivai o loʻo faʻaaogaina i callaloo i Trinidad, Tobago, Guyanan, ma Jamaica.
Eddoes ( Colocasia Antiquorum )
E taʻua foi, o lenei ituaiga o le tagatanuu o Saina ma Iapani. E mafai ona ola i le malulu ma le feʻaveʻaʻega, o lea la o se fua talafeagai i vaega o Amerika i Matu. O nei anufe e masani lava ona laiti ma e le mautonu. E foliga tutusa i latou e pei o pupuʻu lanu, pulu lauulu. O le tofo o laulaau ma corms o se mea laitiiti ma o le aano o se mea pagofie.
Taro ( Colocasia Esculenta )
O le isi igoa taatele mo le talo talo o loʻo faʻaumatia . O lenei ituaiga o se mea faʻapitoa i le vevela ma e fiafia i le malulu ma le mafanafana o le tau. O le laau e afua mai Southeast Asia ma Initia i Saute. O nisi vaega o le Caribbean e maua ai tulaga lelei e tupu ai.
O le talo poʻo le failaʻau e tatau ona i ai se tofo suamalie. E tutusa uma foliga lanu enaena ma foliga lanu e pei o se eddo poʻo se aʻa . O le talo o le talo e fai i luga o foliga mataga pe a kuka. E sili ona lauiloa i Hawaii, ma o le mea taua i le poi.