Ianuari 16, 1920 seia oo i le aso 5 Tesema, 1933
O le faasaina o le ava malosi i le Iunaite Setete na tumau mo le 13 tausaga i le vaitaimi o le 1920 ma le 30s. O se tasi lea o taʻutaʻua taʻutaʻua-poʻo le taua-taimi i le talafaasolopito talu ai nei a Amerika. E ui o le faamoemoe o le faaitiitia o le taumafaina o le ava i le aveesea o pisinisi na gaosia, tufatufaina ma faatau atu, na toe suia le fuafuaga.
E manatu le toʻatele o tagata o se taumafaiga le manuia i le va fealoai ma faiga faaupufai, o le taimi na suia ai le tele o tagata Amerika na latou vaʻai i meainu malolosi .
Na faʻaleleia atili ai le iloa e le mafai e le pulega a le mālō tele ona avea ma sui o le tagata lava ia.
Matou te faʻafesoʻotaʻi le vaitau o le faʻasaina ma taʻavale, taʻavale, failauga, tagata e momoe, ma le tulaga masani o le faʻafefe o fesoʻotaʻiga lautele a Amerika. Na amata le vaitaimi i le 1920 ma le taliaina lautele e tagata lautele. Na faaiuina i le 1933 ona o le taunuuga o le le fiafia o le lautele i le tulafono ma le ua sili atu le faateleina o le taufaaleaga.
Faasaina sa faia i lalo o le 18 Teuteuga i le Faavae a Amerika. E oʻo mai lava i le asō, ua na o le pau lea o teuteuga faavae e soloia e le isi i le maeʻa ai o le Tulafono lona 21.
Le Leaga Tumau
O le le tumau o gaioiga ua leva ona toaga i le tulaga faapolokiki o Amerika, ua uunaia ai le aloese mai le inupia. O le gaoioiga na muamua faatulagaina i le 1840 e lotu lotu, o Methodist muamua.
O lenei faʻamuamua amata na amata malosi ma faia sina siʻitia o le alualu i luma i le 1850, ae na leiloa le malosi i se taimi mulimuli ane.
O le "vagogo" o le gaioiga na vaaia ai le toe faafou i le 1880 ona o le faateleina o le osofaia o le Woman's Christian Temperance Union (WCTU, faavaeina 1874) ma le Prohibition Party (faatuina 1869).
I le 1893, na faavaeina ai le Lotu Aneti-Saloon ma o nei vaega taua e toatolu o uluai lagolago ia mo le faasologa o le 18 Teuteuga i le Faavae a Amerika lea o le a faasaina ai le tele o le ava malosi.
O se tasi o fuainumera taua mai lenei vaitau muamua o Carrie Nation. O le na faavaeina se mataupu o le WCTU, na ave faamalosi le atunuu e tapunia faʻamau i Kansas. O le uumi, brash tamaitai na lauiloa, e masani ona lafoina piliki i totonu o saloons. I se tasi taimi i Topeka, na ia faʻaaogaina foi se pulou, lea o le a avea ma ana auupega saini. O le a le mafai e le atunuu ona vaai i le Prohibition lava ia ao maliu o ia i le 1911.
Le Faʻailoga Faʻasalalau
Na lauiloa foi o le Party Party, o le Prohibition Party na faia i le 1869 mo tagata faaupufai faaupufai o Amerika oe na lagolagoina le faasaina o le ava malosi i totonu o le atunuu. O le pati na talitonu e le mafai ona faʻamaonia pe puipuia i lalo o le taʻitaʻiga a le itu a le Democratic poo le itu a le itu-malo.
O sui tauva na taufetuli mo ofisa i le lotoifale, setete ma ofisa o le atunuu ma o le faatosina a le pati na amata i le 1884. I le 1888 ma le 1892 o le palota a le peresetene, o le Prohibition Party na maua le 2 pasene o le palota lauiloa.
Le Lotu Anti-Saloon
O le League Anti-Saloon na fausia i le 1893 i Oberlin, Ohaio.
Na amataina o se faʻalapotopotoga a le setete lea na lagolagoina le faʻasaina. E oo atu i le 1895 ua avea ma faatosina malosi i le Iunaite Setete.
I le avea ai o se faalapotopotoga e le auai i le va o tagata ma sootaga i tagata faasaina i le atunuu atoa, na faasalalauina e le Lati Aneti-Saloni se tauvaga mo le faasaina o le ava i le atunuu atoa. O le liki na faʻaaogaina le le fiafia mo saloni e tagata faʻaaloalogia ma vaega le mautonu e pei o le WCTU e fafie le afi mo le faʻasaina.
I le 1916, o le faʻalapotopotoga na avea ma meafaigaluega i le filifilia o tagata lagolago i fale uma o le Congress. O lenei mea o le a latou maua ai le lua vae tolu o le toatele e manaomia e pasia le mea o le a avea ma 18 Teuteuga.
Faʻailogaina i le lotoifale Amata
Ina ua maeʻa le seneturi, o setete ma itumalo i le Iunaite Setete uma na amata ona pasia tulafono o le faasaina o ava ava. O le tele o nei uluai tulafono sa i totonu o le itu i Saute ma e mafua mai i atugaluga e uiga i amioga a i latou na feinu ma le aganuu o nisi tagata olaola i totonu o le atunuu, aemaise lava tagata mai Europa.
Taua Muamua a le Lalolagi Na ou faaopoopoina le suauu i le afi mumu. O le talitonuga na faasalalauina e faapea o le gaosia ma le faʻaaogaina o pisinisi o loʻo faʻafefeina ai fatu taua, ova, ma galuega mai gaosiga o taua. O Bera na sili ona lavelave ona o le tetee i le faa-Siamani. Igoa e pei o Pabst, Schlitz, ma Blatz faamanatu i tagata o le fili O fitafita Amerika o loo tauivi i fafo atu.
Tele naua Saloons
O le gaosi ava malosi lava ia na mafua ai lona faaleagaina ma fafieina ai le afi o le au faasaina. A o leʻi oʻo i le senituri, na vaaia ai e le aufaʻatauaʻiga o le atunuʻu le vaʻaia. O tekonolosi fou na fesoasoani i le faʻateleina tufatufa ma tuʻuina atu pia malulu e ala i le faʻaleleia o le pusaaisa. Pabst, Anheuser-Busch, ma isi aufaipese sa saili e faateleina a latou maketi e ala i le fausiaina o le taulaga i Amerika ma saloni.
Le faatauina atu o pia ma musumusu i le ipu, e ese mai i le fagu, faateleina tupe maua. Na taofi e nei kamupani lenei manatu e ala i le amataina o latou lava saloons ma le totogiina o tagata tausi fale e faʻatau ai a latou pia. Latou te faʻasalaina foi tagata e le o galulue faatasi e ala i le ofoina atu oa latou tagata sili ona lelei o le faatuina o a latou lava aia i le isi itu. O le mea moni, latou te faʻatau faʻatau faʻatau le faʻailoa.
O lenei ituaiga o mafaufauga sa matua le mafai ona i ai i le taimi e tasi, e tasi le saloon mo tagata uma e 150 i le 200 (e aofia ai tagata e le inu ava). O nei "le faaaloalo" faʻapitoa e masani ona eleelea ma o le tauvaga mo tagata o loʻo faʻatupulaia. O le a taumafai leoleo e togafiti tagata, aemaise lava alii talavou, e ala i le ofoina atu o meaai e aunoa ma se totogi, taaloga faitupe, faʻasalaga, talitane, ma isi gaoioiga "le mama" ma auaunaga i totonu oa latou fausaga.
Le Tulafono lona 18 ma le Tulafono o Volstead
O le 18th Teuteuga i le Faavae a Amerika na faamaonia e setete e 36 i le aso 16 o Ianuari, 1919. Na aoga i le tasi le tausaga mulimuli ane, amata le vaitaimi o le Prohibition.
O le vaega muamua o le teuteuga e faitauina: "Ina ua tuanai le tausaga e tasi mai le faamaoniaina o lenei tusiga, o le gaosia, faatauina atu, po o le felauaiga o ava malosi i totonu, o le faaulufale mai i totonu, po o le auina ese atu mai le Iunaite Setete ma teritori uma e noatia i le puleaga o ia mea mo taumafa oona ua faasaina nei ".
O le mea moni, o le 18th Teuteuga na aveesea laisene pisinisi mai falefaiva uma, faʻasalalau, vestner, tagata faʻatau oloa, ma le faʻatau oloa inu ava i totonu o le atunuu. O se taumafaiga e toe fuatai se vaega "le faaaloalo" o le faitau aofaʻi.
I le tolu masina ao lei amata faamamaluina, o le Tulafono o le Volstead-i se isi itu ua taua o le National Prohibition Act of 1919-na pasia. Na tuuina atu ai le malosiaga i le "Komesina o Lafoga Maualuga, o ona fesoasoani, sooupu, ma tagata asiasi" ina ia faamalosia le Teuteuga 18.
E ui sa le tusa ai ma le tulafono le gaosia poo le tufatufaina atu o "pia, uaina, poʻo isi mea inu malt poo ava malosi", e le o se tulafono le faʻaaoga mo le faʻaaogaina patino. O lenei aiaiga na mafai ai e tagata Amerika ona maua le ava i totonu oo latou fale ma taumamafa faatasi ma aiga ma malo i le umi e tumau ai i totonu ma e le tufatufa atu, fefaʻatauaʻi, poʻo le tuʻuina atu foi i se tasi i fafo atu o le fale.
Vailaau Faasao ma le Faamanatuga
O se isi mea manaia mo le Faasaina, o le ava malosi e maua e ala i se fomaʻi. Mo le tele o seneturi, sa faʻaaogaina le ava mo togafitiga faafomaʻi. O le mea moni, o le tele o vaiinu tatou te iloa i le asō na muamua faʻavaeina e fai ma fomaʻi mo maʻi eseese.
I le 1916, na aveesea mai ai le whisky ma le brandy mai le "The Pharmacopeia of the United States of America." O le tausaga na sosoo ai, na taʻua ai e le American Medical Association e faapea o le ava malosi "faʻaaogaina i togafitiga pei o se tonic pe faʻamalosi pe mo meaʻai e leai se aoga faasaienisi" ma palota i le lagolagoina o le Faasaina.
E ui lava i lea, o le talitonuga maumaututu e mafai e le ava malosi ona togafitia ma taofia ai le tele o maʻi ua manumalo. I le taimi o le faasaina, na mafai pea e fomai ona faatonuina le ava malosi i tagata gasegase i luga o se fomu o togafitiga faapitoa a le malo e mafai ona faatumuina i soo se fale talavai. A maualalo le fualaau o le whiskey, o le a faateleina e le malo lana gaosiga.
E pei ona faʻamoemoe se tasi, o le aofaʻiga o faʻamaumauga mo le ava malosi. O se vaega tele o sapalai ua atofaina na faʻafeeseesea mai o latou tulaga faamoemoeina e tagata taʻavale ma tagata leaga.
O falesa ma faifeau foi sa i ai foi se aiaiga. Na mafai ai ona latou maua le uaina mo le faamanatuga ma o lenei foi na taitaiina atu ai i le pala. E tele tala o tagata e faamaoniaina i latou lava o ni faifeau ma faifeau ina ia maua ma tufatufaina atu aofaiga tele o le uaina o le faamanatuga.
Le Faamoemoe o le Faasaina
I le taimi lava na amata faamamaluina ai le 18th Teuteuga sa i ai se faaitiitia iloga o le taumafaina o le ava. O lenei mea na mafua ai le faamoemoe o le toatele o fautua e faapea o le "Noble Experiment" o le a manuia.
I le amataga o le vaitau o le 1920, o le fua faatatau o le faʻaaogaina e 30 pasene le maualalo nai lo le taimi e leʻi faʻasaina. Aʻo faʻaauau pea le sefulu tausaga, sa faʻateleina sapalai faasolitulafono ma ua amata ona le amanaia e le augatupulaga fou le tulafono ma teena le uiga faaalia o le ositaulaga. Na sili atu le toatele o tagata Amelika na toe filifili e faanatinati.
I se isi itu, o le faasaina o se mea manuia pe afai e na o le mea moni lava e tele tausaga talu ona uma le solo ao le i faaaogaina le aofaʻi na oʻo atu i le faʻasaina muamua.
Na fautuaina e le au Faufautua mo le faasaina ina ua faalēaogāina laisene o le ava, toe faʻafouina faʻalapotopotoga ma ekalesia e mafai ona tauanauina tagata Amerika e le inu. Na latou talitonu foi o le "ava malosi" o le a le tetee i le tulafono fou ma o le a vave ona mou ese atu salo.
E lua aoga o mafaufauga i le va o tagata faʻasaina. E tasi le vaega na faʻamoemoe e fatuina faʻataʻitaʻiga faʻaleaʻoaʻoga ma talitonu ai i totonu o le 30 tausaga o le a avea Amerika ma atunuu e leai ni vaiinu. Ae ui i lea, latou te lei mauaina le lagolago na latou sailia.
O le isi vaega na mananao e vaʻaia le malosi o le a faʻamalosea uma ai ava malosi. O lenei vaega na le fiafia foi e pei o le tulafono e le mafai ona maua le lagolago latou te manaomia mai le malo mo se tafaoga a le malo.
O le Paʻu o le Tamaoaiga, ina ua maeʻa, ma o le faʻatupega e le o iai iina. Faatasi ai ma na o le 1,500 tagata faigaluega i le atunuu atoa, e le mafai ona latou tauva ma le fiasefulu afe o tagata taitoatasi oe mananao e inu pe mananao e maua se tupe mama mai isi.
Le Fouvalega i le Faasaina
O le faʻafouina o tagata Amerika ina ia maua mea latou te mananaʻo ai, o loʻo faʻaalia i le faʻaaogaina o le ava i le taimi o le faasaina. O lenei vaitau na vaʻaia ai le tulaʻi mai o le speakeay, o le fale e faʻaleleia ai le fale, bootlegger, le taʻavale, ma le tele o tala o le gangster e fesootaʻi ai.
O Le Alaga o Moonshine
O le toatele o tagata Initia i nuu i tua na amata ona latou faia o latou lava paʻu, "latalata i pia," ma musumusuga o sana . Na tupu mai i le atunuu le tele o tagata i le taimi o le Paʻu o le Tamaoaiga, e ala i le tuuina atu o tuaoi i le taeao.
O mauga o Appalachian setete e lauiloa mo moonshiners. E ui lava e lava le inu e inu ai, ae o agaga na maua mai i na tumutumu na sili atu ona malosi nai lo soo se mea lava e mafai ona faatauina i luma o le Faasaina.
E masani ona faʻaaogaina le moonshine e faʻaleleia ai taavale ma loli na ave le ava malosi i tufatufaina. O leoleo o nei felauaiga ua avea ma tagata lauiloa (o le tupuaga o le NASCAR). Faʻatasi ai ma faʻataʻitaʻiga uma a le au faʻatautaia ma tagata faʻataʻitaʻi o loʻo taumafai i latou i le vaʻa, e tele faʻamatalaga o mea sese: o loʻo feʻilafi pea, fagu fagu ua faguina, ma inu ava malosi.
O Aso o le Faʻamasinoga
Na iloa foi e Rum le toe faʻafouina ma avea o se fefaʻatauaʻiga lautele i le US Liquor na faʻatau i luga o taavale solofanua, loli, ma vaʻa mai Mekisiko, Europa, Kanata, ma le Caribbean.
O le faaupuga "The Real McCoy" na sau mai lenei vaitau. E mafua mai i le Kapeteni William S. McCoy na faʻafaigofieina se vaega taua o le rum - o loʻo tafe mai vaa i le taimi o le faasaina. O le a le mafai e ia ona tafe i lalo ana oloa faaulufale mai, ma avea ai o ia ma "mea moni".
O McCoy, o se tagata e le o inu, sa amata ona ia tafe mai le Caribbean i Florida i le taimi lava na amata ai le Faasa. O se tasi o feeseeseaiga ma le Puipui Coast na vave ona taofia McCoy mai le faamaeaina o ana lava taʻavale. O le kamupani fou a McCoy na faʻavaeina se fesoʻotaʻiga o vaʻa laiti e fetaui ma lana vaʻa i fafo atu o le US ma tauave ana sapalai i totonu o le atunuʻu.
Faʻatau "Faʻatonu: A le Tusitala Faʻasaʻo" i Amazon
Sh! O le Faʻatauga
O vaʻavaʻaleʻa o loʻo faʻasaina ia paʻu na faʻamalosi e fesoasoani i tagata e inu ava malosi. E masani ona aofia ai le taumafataga o meaai, ola, ma faʻaaliga. O le upu speakeasy ua fai mai na amataina i le 30 tausaga aʻo lumanaʻi le Faasaina. O le a fai atu Bartenders i tagata e "tautala faigofie" pe a faʻatonuina ina ia aua neʻi faʻalogo.
O faʻasalalauga e tele lava ina le faʻamaonia nofoaga faʻapitoa poʻo sa i tua pe i lalo o pisinisi faaletulafono. Sa tumu le palasi i le taimi ma osofaʻiga masani. O le a faʻatau e tagata e faʻatau i leoleo le le amanaʻia a latou pisinisi poʻo le tuʻuina atu ia i latou o le faʻaaliga pe o le a le taimi na fuafuaina ai se osofaʻiga.
E ui o le "speakeasy" na masani ona faʻatupeina e solitulafono faʻasalalau ma e mafai ona matua manino ma le maualuga, o le "puaʻa tauaso" o se paluga mo le tagata e le o manaʻomia le inu.
O le Mob, Gangsters, ma le Crime
Masalo o se tasi o manatu pito sili ona lauiloa o le taimi o le pulea lea e le au faatupu faalavelave le tele o le fefaatauaiga faasolitulafono faasaina. Mo le tele o vaega, e le moni. Ae ui i lea, i nofoaga maualuluga, na faʻataunuʻu e le au taʻavale le ava ma o Chicago o se tasi o aai lauiloa.
I le amataga o le Faasaina, o le "Lafitaga" na faʻaputuina uma vaega o Chicago. Latou vaeluaina le taulaga ma laufanua e avea ma nofoaga e pulea e le tele o kulupu. E taulima e tagata taʻitasi le tau o le ava i totonu o la latou itumalo.
O faletalimalo ma fale faʻatautaia lalo ifo na faʻataʻatia i totonu o le taulaga. O le pia e faigofie lava ona gaosia ma tufatufa atu e faʻafeiloaʻi ai manaoga o le aai. Talu ai ona o le tele o ava e manaʻomia le matua , o nofoaga i Chicago Heights ma luga o Taylor ma Vaevaega o Auala e le mafai ona vave ona maua mai le toatele o agaga mai Kanata. Ua vave ona taunuu atu le tafaoga a Chicago i Milwaukee, Kentucky, ma Iowa.
O le a faʻatau atu le ava i le vaega pito i lalo i tau o fefaʻatauaʻiga. E ui lava o maliega na fuafuaina ina ia faʻatutuina i totonu o le maʻa, na faʻateleina faiga paga. A aunoa ma le mafai ona foia feeseeseaiga i totonu o faamasinoga, e masani ona latou toe faia ni faiga sauā i le toe taui. Ina ua maea le pulea e le alii o Capone o le Faletupe i le 1925, na sosoo ai ma se tasi o taua sili ona toto i le talafaasolopito.
E ui lava o le faasaina muamua na fuafua e faʻaitiitia ai le taumafa o le pia, aemaise lava le faʻateleina o le taumafaina o le ava malolosi. O le faʻaaogaina e manaʻomia ai le tele o avanoa i le gaosiga ma le tufatufa atu nai lo le ava, e faigata ai ona natia. O lenei faʻavaeina o le faʻamaʻavaleina o le taumafaina o le taimi na faia ai se vaega tele i le martini ma le faʻafefiloi o agaifanua masani tatou te masani ai faapea foi ma le "faiga" tatou te fegalegaleai ma le taimi.
Aisea na Faalēaogā ai le Faasaina?
O le mea moni, e ui lava i faʻamatalaga a le prohibitionist, o le Faʻasaina e le sili ona lauiloa i tagata Amerika. Tagata Amerika e fia inu ma sa i ai foi le siitia o le numera o fafine na feinu i lenei taimi. O lenei mea na fesoasoani e suia le malamalama lautele o le uiga o le "faʻaaloalogia" (o faʻamaufaʻailoga masani e masani ona faʻaaoga e faasino i tagata e le o inu ava).
O le faasaina foi o se mea taufaalili i luga o upu e uiga i le faamalosia. E leʻi lava naʻo tulafono e faamalosia le tulafono e pulea uma le faʻaleagaina o galuega ma o le toʻatele o ofisa na latou faʻaleagaina.
Soloia i le Mulimuli!
O se tasi o uluai gaoioiga sa faia e le pulega a Roosevelt o le uunaia lea o suiga i (ma mulimuli ane soloia) le Teuteuga 18. O se laasaga e lua-laasaga; o le muamua o le Tulafono o Pene Maualuga. O lenei pia faʻamaonia ma le uaina i le ava malosi e aofia i le 3.2 pasene ava malosi i le volumes ia Aperila o le 1933.
O le laasaga lona lua o le pasia lea o le Tulafono lona 21 i le Faavae. Faatasi ai ma upu "O le mataupu lona sefuluvalu o teuteuga i le Faavae o le Iunaite Setete ua soloia", ua mafai ai e tagata Amerika ona inu i le tulafono.
I le aso 5 o Tesema, 1933, ua maeʻa ai le faʻasaina a le Atunuu. O lenei aso e faʻaauau pea ona faamanatuina i le asō ma e toʻatele tagata Amerika e fiafia i lo latou saolotoga e inu i le Aso Faʻasalaga.
O tulafono fou na tuua ai le mataupu o le Faasaina e fai ai malo. O le Mississippi o le tulaga mulimuli lea e soloia i le 1966. O setete uma ua faʻatagaina le filifiliga e faasaina le ava malosi pe leai foi i le lotoifale.
I aso nei, e tele laufanua ma taulaga i totonu o le atunuu e tumau mago. Alabama, Arkansas, Florida, Kansas, Kentucky, Mississippi, Texas, ma Virginia ei ai le tele o itu matutu. I nisi nofoaga, e tusa lava pe le tusa ai ma le faʻafefeina o le ava malosi e ala i le puleʻaga.
I le avea ai o se vaega o le soloia o le Faasaina, na mulimulitaia ai e le malo tele le tele o tulafono faatonutonu i luga o le pisinisi o ava malosi o loʻo tumau pea.