Ma e na o le tasi le penny i le lalolagi, e tatau ona e maua e faatau ai le paluga.
-William Shakespeare, "Le Leiloa o le Alofa"
Talafaasolopito o le Gingerbread - Tala Umi Tala
Tulaga o loʻo i ai i le mafuaʻaga o le paluga. Mo nei faʻamoemoega, ua lava e taʻu mai ai o se ituaiga muamua o le paluga falaoamata e mafai ona maua i tagata anamua o Eleni ma tagata Aikupito na latou faʻaaogaina mo faamoemoega faʻapitoa. O le Gingerbread na faʻaalia i Europa ina ua aumaia e le au faimalaga o le seneturi lona 11 le mea manogi mai Sasaʻe Tutotonu mo le 'au fai meaʻai e faʻataʻitaʻi i ai.
Aʻo faʻapena ona sili atu le taugofie o le faʻamafaʻi ma isi mea manogi i le toʻatele o tagata, o loʻo pipiʻi le falala. O le amataga o le fua a le Europa e aofia ai almonds eleele, paluga falaoamata, rosewater, sugar ma, e masani lava, faʻaoʻo.
O le paʻu na maua mai i luga o le laupapa na faʻapipiʻiina i laupapa. O nei galuega taua o faatufugaga na avea o se ituaiga o tala na faamatalaina ai le tala o le aso, ma foliga mai o tupu fou, tupu, ma masiofo, po o faailoga faalelotu. E mafai ona teuteuina le kuki ua maeʻa i le vali teuteu auro (mo i latou e mafai ona gafatiaina) poʻo le lanu paʻepaʻe papaʻe e aumai ai auiliiliga i le fesoasoani.
I le seneturi 16, na suia e le Igilisi fasi falaoa ma falaoamata, ma faaopoopo ai fuamoa ma mea suamalie, ma mafua ai se oloa mama. O le tama muamua gingerbread e faʻatau atu i le tamaʻitaʻi Elizabeth I, o le na tuʻituʻi le totini mai aliʻi asiasi asiasi e ala i le tuʻuina atu i se tasi tao i o latou foliga. O le gingerbread ua nonoa i se lipine sa lauiloa i fairs ma, ina ua fefaʻatauaʻi, na avea ma faailoga o le alofa.
I luga o se faʻamatalaga faʻapitoa, ao leʻi faʻavelaina le fagu i totonu o le mata o le tagata, na faʻapipiʻiina ai le faʻafefeteina o falaoamata pusa i meaʻai e ufiufi ai le manogi o le gaʻo o aano o manufasi.
O le a le mea e pei o le gingerbread e pei o le aso?
O le gingerbread o se falaoa suamalie o loo i ai le mea totino ma o nisi taimi o le cinnamon, cloves, nutmeg, cardamom ma anise, ma suamalie i soo se tuufaatasiga o suka enaena, masila, moli po o le sipuni vao, po o le meli.
Gingerbread e mafai ona ave foliga foliga mumu, kuki pei o ni mailei , polonaisiano pierniczki , Czech pernik , pryaniki Russian, Croatian licitars , Scandinavian pepparkakor ma speculaas Dutch e tipiina i loto po o isi foliga matagofie.
O gingerbread foi e mafai ona avea o se keke pupuu ma le vevela e pei o le Polishnik po o se tagata American version sa tautua, o nisi taimi, e susulu lemoni, po o le moli French.
O le lona tolu o faʻamaloga o le gingerbread o loʻo faia i le asō o se mea e faʻaaogaina ile fale e faia i se fesuiaiga o paluga puki kuki.
Faʻatonu Century European Gingerbread Centers
O le gingerbread ua avea o se fomai ata i Nuremberg, Ulm ma Pulsnitz i Siamani, Torun i Polani, Tula i Rusia, Pest i Hungary, Pardubice ma Prague i Czech Republic, ma Lyon i Farani lea na faatagaina ai le malo e amata ai le Vaitau Tutotonu.
O faʻagasologa taimi e faʻaaogaina ai ata o loʻo faʻaalia i faleoloa o Torun ma Ulm, ma o nisi e faʻaaogaina e fai ni mea teuteu Kerisimasi o le beeswax e manaʻomia tele.
Fale o Gingerbread
O le fale o le gingerbread na avea ma tagata lauiloa i Siamani ina ua uma ona lolomi e Brother Grimm a latou tala o taleni na aofia ai "Hansel ma Gretel" i le 19 seneturi. O tagata Initia anamua o Siamani na latou aumaia lenei lebkuchenhaeusle - fale o le gingerbread - o se aganuu i Amerika.
O fale o Gingerbread e lei maua i Peretania e pei ona latou faia i Amerika i Matu, lea e mafai ai ona maua ni faataitaiga faʻapitoa. Ae o loʻo i ai i isi vaega o Europa.
I le masina o Tesema 2001, o tagata fai falaoa i Torun, Polani, na taumafai e sasaina le Guinness Book of World Records mo le fale pito sili ona lapoa. Na faia i Szczecin, Polani, faatasi ai ma le 4,000 falaoa o le falaoamata e pei o piliki e fua i le 11 1/2 futu le maualuga. E tasi le vaiaso na faia ma faʻaaoga ai fuamoa 6,000, o le falaoamata, ma le 550 pauna o le faʻapuupuuga. Ioe, na latou leiloloa i se au Amerika!