E pei o lona fale taua , o meaʻai faʻaonaponei nei a Netherlands o se faʻatalanoaga o aʻafiaga faʻale-aganuʻu ma tagata ese, o nisi o faʻamanatuga lata mai i le eseesega o le atunuu ma isi ua toe foʻi atu i le afe tausaga.
Aafiaga Muamua
E itiiti se mea e iloa e uiga i tagata na muai faʻatasi ma tagata Kerisiano i Holani, ae o a latou faatosinaga i meaai a Dutch e mafai ona tumau e oo mai i le aso i foliga o falaoa feʻai e pei o le pule ; pulu falala ma kuki e pei o krakelingen ; ma togafitiga masani o le Eseta Eseta , teuteuga ma faʻamanatuga, o ona tupuaga e mafai ona toe foʻi mai i taulaga faʻapitoa ma taulaga o lotu anamua.
O le faatosinaina o togalaau a Roma na lagonaina i le leva o le pa'ū o le Malo o Roma: o se tofo mo mea manogi lelei ma le vevela o lo o faailoa mai i le kuka mai Roma e ala i le faaaogaina o mea manogi e pei o le paʻepaʻe ma le paʻepaʻe pepa, Vietnamese nuoc mam ).
O le vave fefaʻatauaʻiga i Asia mea manogi na faʻamalosia ai le palakalafa medieval Dutch. O fefaʻatauaʻiga na feʻaveaʻi e ala i Asia e oʻo atu i atunuʻu faʻapitoa o le Metitirani na aumai ai e vaa Venetian i Italia. Mai iina na faʻatau atu i le itu i matu e lata i vaitafe ma ala, ma fefaʻatauaʻi i oloa o Farani mo oloa i le itu i matu o Europa, e pei o le ie fulufulu ma le laupapa.
O mea manogi sa fefaʻatauaʻi na aofia ai uma na lauiloa ma fiafia i aso anamua, e pei o le pepa, ginger, cardamom ma le saffron, faapea foi ma fiafiaga lata mai, e pei o lenamamoni, nutmeg, mace, cloves ma galangal. O nei mea manogi fou na avea ma foliga masani i totonu o le faamasinoga ma leoleo, atonu ona o le tau maualuga, lea na faaopoopo i le tulaga o le talimalo ma le mamalu.
O le mea lava lea e tasi e mafai ona fai mai i se isi oloa mai Sasaʻe na maua lona auala agai atu i Europa i Sisifo e ala atu i Crusades: gaʻo suka. Sugar e sili atu le taugata nai lo le meli (ona maua ai lea o le suamalie lautele) ma, e pei o le tele o mea manogi, na o avanoa mo le elite.
I le suʻesuʻeina o fualaau oona, e manino lava o nisi o ipu ma meaʻai e tatau ona tatou taʻua i le taimi nei o le Metitirani po o le Asia ua leva ona iloa e le kuka kuka i totonu o le umukuka a Dutch i le 15th ma le 16th seneturi, aʻo leʻi leva le tele o ipu ma mea e taua i le taimi nei. O uluaʻi tusitusiga masani i le kukaina o kuka i le kukaina o kuka i totonu o le umukuka o aiga Europa e tele na kopiina i le 14th ma le 15th seneturi, o lea na vave ulufale atu ai i totonu o le masini Dutch meaʻai.
O le uluai pepa faila na lolomiina i Netherlands na lomia e Thomas van der Noot i Brussels i lalo o le ulutala Een notabel boecxken van cokeryen ("O se tusi taua o le kuka") i le pe tusa o le 1514. O nei suega o loo faaalia ai na matuai faatosinaina lava e le farani ia meaai a Dutch bourgeois, Gagana Peretania ma Siamani, lea e fefaʻasoaaʻi ai le tasi ma le isi.
Faʻaaogaina oloa
O le tele o lemu tatou te fiafia i ai i le asō na faatoa faʻaaogaina i le 16 senituri. I le taimi muamua, na na o le suauu, moa ma pulu lautele sa lauiloa i Europa. O Potatoes, lea ua iloa nei o se vaega taua o le kuka i Dutch, na faatoa faʻalauiloaina ina ua maeʻa le mauaina o Amerika, ma e leʻi avea ma meaʻai mo le motu o tagata ao leʻi oʻo i le 18 senituri. I le senituri lona 17, o fale ma fale manulele o Netherlands na lauiloa mo a latou faleoloa, lea na ola ai fualaʻau o le vitamin-C, e pei o lemoni ma oranisi, faapea foi fualaau aina ma fualaau aina. O nei mea e taʻua o "faʻaaliga" o le muaʻi muamua lea o greenhouses.
A o le pia o le meainu a le tagata masani, o le uaina foi o se meainu pele i le seneturi 16. E tele na faʻaulu mai Falani ma Siamani, ae sa i ai foi faleoloa i totonu o Netherlands i lenei taimi. Rhine ma Mosel e lauiloa i le au matutua, faapea foi ma se uaina suamalie, ua taʻua o Bastart (e tutusa ma le uaina Marsala).
O le Dutch Dutch East Company ( Verenigde Oost-Indische Compagnie poʻo le VOC i Dutch), na faavaeina i le 1602 ma na avea ma meafaigaluega i le fausiaina o le malosi malosi o le malo i sisifo o Initia i le seneturi lona 17. Faatasi ai ma lona laumua i le taulaga o Batavia (lea o Jakarta, i Initonesia) ma mea tau fefaatauaiga i Initia, Sumatra, Borneo ma Java, o le VOC e masani ona taʻua o le kamupani muamua a le lalolagi ma o le uluai kamupani na tuuina mai ni oloa. O le faʻatautaia autu a le faʻalapotopotoga o fefaʻatauaiga, e aofia ai le tele o faʻamaumauga masani a le Dutch i nei aso, e pei o le pepa, o lenamon, cloves, tea, rice, kofe , nutmeg ma le mace. E ui o le tele o nei mea manogi ua leva ona pele i Netherlands, e matua taugata lava ma tumau ai pea seia oo ina amata e le kamupani Dutch East East ona toe aumaia ni uta o nei meaʻai, ma tuu i latou e latalata atu i tagata masani o Dutch.
O fale muamua fale Kalani sa tatalaina i le 1663 i Hague ma Amsterdam. E oo atu i le 1696, o le tau maualuga o le kofe na mafua ai le VOC ina ia totoina lana kofe i Java. I le seneturi lona 18, o lauti, kofe ma le sukalati vevela o mea inu masani ia o le aso, e viia ai mo latou mea ua taʻua o "mea tau vailaau." E na o le au matutua e mafai ona latou gafatia, e ui i lea. Na i ai se taimi ao leʻi oʻo i nei oloa taugofie na mafai ona maua e tagata uma.
Na faʻamavae le VOC i le 1799, ae na tuʻu ai se talaʻaga tumau i le umukuka Dutch. O le tele o meaai taua a Netherlands e faia i mea manogi VOC e masani ai: o fuālaʻau faʻapena masani e pei o le metricst, faʻasalaga e teuteuina i cloves ma cumin ma kuki peleina a le malo, e aofia ai faʻamatalaga, kruidnoten , pepernoten , jan hagel , stroopwafels ma taai-taai .
Faʻasalaga Faʻauu
Faatasi ai ma malo ma nofoia i Aferika, Asia, Amerika i Matu ma le Caribbean, o Netherlands sa avea muamua ma pule malosi. O le Spice Islands sa manatu o le maataua i lona palealii colonial ma na taliaina e le Dutch le meaai a Initonesia e le gata i kolone, ae toe foi foi i le fale. O le Indonesian rijsttafel (o le mea moni, "laulau araisa") o se mea fou a Dutch, lea na tuufaatasia ai tu ma aganuu eseese o le eria i totonu o se taumafataga fiafia, atonu o se "mea e tofo ai" o papatusi laiti, faatasi ai ma le araisa ma samasama . O le taimi nei, o le Dutch e manatu i meaʻai a Initonesia e toetoe lava o tagata tutoʻatasi ma atonu o le a latou aveina tagata asiasi mai fafo i se faleaiga a Indonesian pe a latou fiafia. O meaai e pei o le bami goreng, babi ketjap ma le satay o loo taatele i le tele o aiga Dutch i aso nei, ae o le bamischijf (o se meaʻai suamalie mafiafia i se falaoa falaoa) ma le patat sate (Tanu fagu ma le sau satay) o ni faataitaiga sili ia o Indo-Dutch mea faʻafefiloi.
Masalo o se mea e ofo ai, o nuʻu muamua o Dutch o Suriname ma Netherlands Antilles e leʻi tele se aafiaga i le kuka a Dutch, e ui lava i le faʻapitoa o le vevela. O nisi e finau e faapea, o tagata Surinamese ma Antillean ua latou tausia a latou meaʻai ia i latou lava, faatasi ai ma le taunuuga e le o se mea lautele e pei o Initonesia, Turki poo Moroccan cooking.
I nei aso, e mafai ona e maua le faleoloa o le sanisi Surinamese ma le (faleoloa mai fafo) o faʻatauina o Surinamese ma Antillean ma meaʻai, aʻo amata ona agai atu i luga o pusa o supamaketi.
O le Flavors o Turkey ma Morocco
Tagata malaga mai Turki ma Morocco na o mai i Netherlands i le afa mulimuli o le seneturi talu ai. A o latou faia se fale tumau i Netherlands, e toatele na tatalaina faleoloa ma faleaiga. O le mea moni, o le anoanoai o faleʻai Turki ma Moroccan i Netherlands ua avea ma mea taua tele i le faamasani i le Dutch i meaai Turki ma Moroccan. Ma talu ai ona e faigofie lava ona faʻatau mea uma i totonu o faleoloa i fafo atu o le tulimanu, ua amata ona taumafai le au Holani ia latou lima i nisi o mea Turiki ma Moroccan i le fale. O lapisi e pei o tausoga, musika ma tajines ua o ese mai i mea masani i aso uma i se mataupu o ni nai tausaga. O pizza pizzas, kofte, kebabs ma pita o meaai lauiloa ia i le auala ma o cheleslani Dutch o loʻo faʻaogaina salusague sausage , aso, harissa paste , fatu turukū Turiki, rimoni ma falaoa i auala fou fiafia.
Se Liga Faʻatasi
O Netherlands foi ua tuua o latou faailoga i totonu o malo ma teritori na muamua atu. O le oliebol , lea na ave i le New World e tagata Latina anamua, atonu na tupu mai i le foai. I Aferika i Saute, o le oliebol o le vailaau lea o tagata o le au ma le vetkoek . E le tusa ai ma le faaupuga, " E pei o Amerika e pei o le aporo," o le Dutch ua uma ona taoina i latou talu mai Amerika, ma atonu foi na latou aveina a latou tu ma ana aganuu Dutch i le New World. O tagata Dutch na latou faʻapenaina le pancake i Amerika ma Aferika i Saute, ma tuʻuina atu i le mulimuli lona pele susu susu ma soetkoekies (e tutusa ma kuki). Na faʻafeiloaʻi foi e le Dutch le kuki i Amerika i Matu, ma e oo lava i le upu kuki e tatau ona i ai lona faʻamatalaga i le upu Dutch kupu oekje .
Punaoa: Meaʻai ma Faʻatasiga: Aoina o Pepa i luga o Meaʻai Faʻaipoipoina e Johanna Maria van Winter ( Prospect Books, 2007); Brood-en gebakvormen en hunne beteekenis in folklore ( " Areto ma meaʻai i meaʻai ma o latou uiga i tala faasolopito ") saunia e JH Nannings (Interbook International, 1974); Kastelenkookboek ("Castle Cookbook") na saunia e Robbie dell 'Aira (Uitgeverij Kunstmag, 2011); Koks & Keukenmeiden ("Cooks and Kitchen Maids") na J. Van Dam ma J. Witteveen (Nijgh & Van Ditmar, 1996); Die Geskiedenis van Boerekos ("The History of Boer Kitchen") na HW Claassens (Protea Boekhuis, 2006).